Plan México เป็นแผนพัฒนาเศรษฐกิจแห่งชาติ ซึ่งประธานาธิบดีคลอเดีย เชนบาม ได้ประกาศในปี 2025 เพื่อใช้เป็นแนวทางการขับเคลื่อนเศรษฐกิจตลอดวาระการดำรงตำแหน่ง 6 ปี จนถึงปี 2030 โดยกำหนดเป้าหมาย 13 ข้อ ในการส่งเสริมการเติบโตทางเศรษฐกิจควบคู่ไปกับการยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชน ครอบคลุมประเด็นสำคัญ อาทิ การยกระดับขนาดเศรษฐกิจของประเทศ การเพิ่มการลงทุนและการจ้างงาน การส่งเสริมการผลิตภายในประเทศและการเพิ่มมูลค่าในห่วงโซ่อุปทาน การลดขั้นตอนด้านการลงทุน การพัฒนาทักษะแรงงาน การสนับสนุนผู้ประกอบการขนาดกลางและขนาดย่อม การส่งเสริมการท่องเที่ยว การลงทุนอย่างยั่งยืน และการลดความยากจนและความเหลื่อมล้ำในสังคม
เมื่อวันที่ 13 มกราคม 2025 ในโอกาสครบรอบ 1 ปีของการประกาศใช้ Plan Mexico สถาบันวิจัย Mexico Como Vamos (MCV) ได้เผยแพร่รายงานประเมินผลความคืบหน้าการดำเนินการตามแผนดังกล่าว โดยได้ประเมินเป้าหมายสำคัญ 6 เป้าหมาย จากทั้งหมด 13 เป้าหมาย ดังนี้
เป้าหมายที่ 1: การผลักดันให้เม็กซิโกเป็นหนึ่งใน 10 ประเทศเศรษฐกิจขนาดใหญ่ของโลกภายในปี 2030
ตามข้อมูลธนาคารโลก ปัจจุบันเม็กซิโกอยู่ในอันดับที่ 13 ของโลก อย่างไรก็ตาม ในปี 2025 การเติบโตทางเศรษฐกิจของเม็กซิโกชะลอตัวอย่างเห็นได้ชัด โดยกองทุนการเงินระหว่างประเทศ (IMF) คาดการณ์ว่า อัตราการเติบโต GDP จะอยู่เพียงร้อยละ 1 ขณะที่ข้อมูลของสถาบันสถิติแห่งชาติเม็กซิโกระบุว่า ช่วง 9 เดือนแรกของปี 2025เศรษฐกิจขยายตัวเพียงร้อยละ 0.4 ดังนั้น จากสถานการณ์ปัจจุบันการบรรลุผลในเป้าหมายด้านการเติบโตทางเศรษฐกิจจึงอาจจะค่อนข้างน่ากังวล
เป้าหมายที่ 2: รักษาระดับการลงทุนให้มากกว่าร้อยละ 25 ของ GDP ตั้งแต่ปี 2026 เป็นต้นไป
สัดส่วนการลงทุนต่อ GDP ในปี 2024 ลดลงจากร้อยละ 24.8 เหลือร้อยละ 22 ในปี 2025 และแม้จะยังไม่สามารถประเมินผลในปี 2026 ได้ แต่สถาบัน MCV เห็นว่า การเพิ่มการลงทุนเป็นปัจจัยสำคัญต่อการบรรลุเป้าหมายด้านเศรษฐกิจ การจ้างงาน และการเพิ่มมูลค่าในประเทศ
เป้าหมายที่ 3: การสร้างงานใหม่ 1.5 ล้านตำแหน่งในภาคการผลิตและอุตสาหกรรมยุทธศาสตร์
ข้อมูลจากสถาบันประกันสังคมเม็กซิโก (IMSS) ระบุว่า ในปี 2025 ภาคอุตสาหกรรมการผลิตมีการสูญเสียตำแหน่งงานกว่า 127,000 ตำแหน่ง ซึ่งเป็นระดับสูงสุดนับตั้งแต่วิกฤตการเงินโลกปี 2008 แม้การส่งออกของเม็กซิโกยังคงเติบโต ดังนั้น การบรรลุเป้าหมายด้านการจ้างงานยังคงมีความท้าทายสูง
เป้าหมายที่ 4: สัดส่วนการใช้วัตถุดิบและชิ้นส่วนที่ผลิตในประเทศเพิ่มขึ้นร้อยละ 15
รัฐบาลเม็กซิโกตั้งเป้าการใช้วัตถุดิบในประเทศ (National content) ต้องเพิ่มขึ้นร้อยละ 15 ในอุตสาหกรรมหลัก เช่น ยานยนต์ อากาศยาน อิเล็กทรอนิกส์ เซมิคอนดักเตอร์ ยา และเคมีภัณฑ์ ทั้งนี้ ในปี 2024 สัดส่วน National content อยู่ที่ร้อยละ 44.2 เพิ่มขึ้นร้อยละ 1.6 จากปีก่อนหน้าที่ร้อยละ 42.6 ดังนั้น การจะบรรลุเป้าหมายร้อยละ 15 ในระยะเวลา 6 ปี (ระหว่างปี 2025 -2030) สัดส่วนการใช้วัตุดิบในประเทศจะต้องเพิ่มขึ้นเฉลี่ยร้อยละ 2.5 ต่อปี ซึ่งสูงกว่าผลการดำเนินการปี 2024 ดังนั้น รัฐบาลจะต้องเร่งการลงทุน การรักษาราคาพลังงานให้อยู่ในระดับที่แข่งขันได้ การบูระณาการผู้ประกอบการ SMEs เข้ากับระบบห่วงโซ่การผลิต รวมถึงการดำเนินนโยบายเพื่อปรับเปลี่ยนบริษัทเม็กซิกันให้เป็นผู้เล่นสำคัญในระบบการผลิตร่วมของภูมิภาคอเมริกาเหนือ
เป้าหมายที่ 5: ลดระยะเวลาการดำเนินโครงการลงทุนจาก 2.6 ปี เหลือ 1 ปี
เพื่อให้บรรลุเป้าหมายนี้ รัฐบาลจะต้องลดขั้นตอนของทางราชการที่นักลงทุนต้องดำเนินการก่อนเริ่มโครงการลงถึงร้อยละ 50 ทั้งนี้ แม้รัฐบาลเม็กซิโกได้จัดตั้งระบบ “National Digital Window for Investments” เพื่ออำนวยความสะดวกและลดขั้นตอนสำหรับนักลงทุน แต่ปัจจัยหลักยังคงอยู่ที่การปรับปรุงกฎระเบียบให้มีความชัดเจน ประสิทธิภาพภาครัฐ การเคารพหลักสิทธิมนุษยชน และความเชื่อมั่นด้านกฎหมาย เพื่อเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันของประเทศ
เป้าหมายที่ 6: การลดความยากจนและความเหลื่อมล้ำ
แม้สัดส่วนของประชากรที่ยังอยู่ในภาวะความยากจนในปี 2025 จะลดลงเหลือร้อยละ 34.3 จากร้อยละ 35.1 ในปีก่อนหน้า อย่างไรก็ดี ประชากรกว่า 44.9 ล้านคนยังมีรายได้ไม่เพียงพอสำหรับค่าใช้จ่ายขั้นพื้นฐาน ซึ่งสะท้อนว่าการแก้ไขปัญหาความยากจนยังต้องดำเนินการอย่างต่อเนื่อง โดยมาตรการที่รัฐบาลใช้ในการแก้ปัญหาความยากจนในช่วงที่ผ่านมา ได้แก่ การปรับค่าแรงขั้นต่ำอย่างมีนัยยะสำคัญทุกปี โดยในปี 2026 ปรับขึ้นร้อยละ 13 รวมถึงการจัดสวัสดิการและโครงการช่วยเหลือทางสังคมที่หลากหลายให้แก่ประชาชน ซึ่งจะเป็นปัจจัยสำคัญที่จะช่วยพัฒนาความเป็นอยู่และแก้ปัญหาความยากจนในระยะยาวได้
รายงานของ MCV ชี้ว่า แม้ Plan Mexico จะมีกรอบเป้าหมายที่ชัดเจนและครอบคลุมหลายมิติ แต่การบรรลุเป้าหมายภายในปี 2030 ยังต้องเผชิญความท้าทายทั้งด้านเศรษฐกิจ การลงทุน การจ้างงาน และประสิทธิภาพภาครัฐ ทั้งนี้ การดำเนินนโยบายภายใต้แผนเม็กซิโกยังอยู่ในช่วงเริ่มต้น และผลลัพธ์ในหลายเป้าหมายยังขึ้นอยู่กับทิศทางเศรษฐกิจโลก ระดับการลงทุน และการปรับนโยบายภายในประเทศของเม็กซิโกในระยะต่อไป
การขับเคลื่อนนโยบายภายใต้ยุทธศาสตร์ Plan Mexico ไม่ได้เป็นเพียงการส่งเสริมเศรษฐกิจและการลงทุนในประเทศ แต่เป็นความพยายามในการปรับโครงสร้างอุปทานโดยเฉพาะในอุตสาหกรรมเป้าหมาย ซึ่งรัฐบาลต้องการผลักดันให้เม็กซิโกกลายมาเป็นศูนย์กลางการผลิตที่สำคัญในภูมิภาคอเมริกาเหนือและลาตินอเมริกา ทั้งนี้ ผู้ประกอบการไทยอาจใช้โอกาสดังกล่าวในการเข้าไปลงทุนในอุตสาหกรรมเป้าหมายของรัฐบาลเม็กซิโกและในขณะเดียวกันเป็นอุตสาหกรรมที่ไทยมีศักยภาพ เช่น อิเล็กทรอนิกส์ เซมิคอนดักเตอร์ ยา และเคมีภัณฑ์ เพื่อเข้าไปเป็นส่วนหนึ่งของห่วงโซ่อุปทานในเม็กซิโก ซึ่งจะเป็นปัจจัยสำคัญที่ช่วยให้ได้รับสิทธิประโยชน์จากข้อตกลง USMCA ทำให้เข้าถึงตลาดสหรัฐอเมริกาและแคนาดาโดยได้รับแต้มต่อทางภาษี รวมถึงเพื่อใช้เม็กซิโกเป็นประตูสู่ภูมิภาคลาตินอเมริกาได้
สคต. ณ กรุงเม็กซิโก
แหล่งที่มา
– https://mexiconewsdaily.com/business/plan-mexico-turns-1-sheinbaum-economic-package/
อ่านข่าวฉบับเต็ม : สรุปความคืบหน้าการดำเนินการตามแผนพัฒนาเศรษฐกิจ “Plan México” รอบ 1 ปี
